Republiek Kieswijzer

Hoe staan politieke partijen tegenover de republiek en de monarchie? We hebben de verkiezingsprogramma’s, beginselprogramma’s en stemgedrag uit het verleden vergeleken. In deze stemwijzer lees je het resultaat.

Het is al met al een magere oogst. Slechts drie van de zeventien partijen (met minimaal een zetel gepeild) hebben de republiek in hun programma staan. Als het gaat om het inperken van de macht en/of de exorbitante financiële privileges van het koningshuis, durven al iets meer partijen stelling te nemen.

In Update Republiek bespreken voorzitter Floris Müller en campagnemanager Bram van Montfoort uitgebreid hoe verschillende politieke partijen omgaan met het thema. In de uitzending ook aandacht voor de interessante nieuwkomer Partij voor de Republiek en onze (toekomstige) lobby in Den Haag.

Pro-Republiek partijen

Er zijn drie partijen die zich in hun programma uitspreken voor een republiek. Dat zijn SP, GroenLinks en Bij1. De Partij voor de Dieren is een twijfelgeval. Aan de ene kant spreekt deze zich uit tegen erfopvolging, maar aan de andere kant dan wel weer voor een ‘modern koningschap’. Willen ze ‘Willem de Laatste’?

Ceremonieel koningshuis-partijen

Deze partijen willen de macht van het koningshuis aanpakken (die zit aan meerdere kanten van de trias politica). Het gaat om PVV, D66, 50Plus, CodeOranje en Volt. Wellicht dat FvD, DENK en JA21 ook bij deze groep horen, zij reageerden echter niet op onze aanvullende vragen.

Pro-monarchie partijen

Tot slot de fervente pro-monarchie partijen. Deze vind je vooral in de confessionele hoek: SGP, CDA en Christenunie. Tot zover geen verrassingen. Dat de VVD zo slecht scoort is toch wel bijzonder. Zou de achterban zo in het handelsmissiesprookje geloven dat de liberale beginselen er maar voor verkwanseld moeten worden?

Republiek Kieswijzer

Dit zijn alle politieke partijen (met op enig moment tenminste 1 zetel in de peilingen) gerangschikt op hun republicanisme.


Rep.ThemaMacht GeldOverigStemTotaal

2025
5
13 per motie

SPJaJa
Minder
Actie


1547
GLJa
Ja
Minder
Actie


941
BIJ1Ja
Ja
Minder
Actie


032
PVDDNee
Ja
Minder
Actie

Kroondomein

1225
PVVNee
Ja
Minder
Actie


921
D66Nee
Ja
Minder
Actie

Paleis Dam
316
50PlusNee
Ja
Minder
Actie


315
CodeOranjeNee
Nee
Minder
Actie

Referendum

011
VoltNee
Nee
Minder
Actie


010
PvdANee
Ja
?Actie


-34
FvDNee
Nee
??
33
DENKNee
Nee??
33
JA21?Nee??
00
CUNee
Ja
Gelijk/meerZo laten

-15-13
CDANee
Ja
Gelijk/meerZo laten

-15-13
SGPNee
Ja
Gelijk/meerZo laten
Inburgering

-15-14
VVDNee
NeeGelijk/meerZo laten

-15-15

Puntentoekenning stemwijzer

We hebben elke partij beoordeeld op een aantal punten:

Rep. – de partij kiest voor de republiek

Thema – het thema wordt genoemd in het verkiezingsprogramma

Macht – wil de partij de macht van de koning inperken?

Geld – wil de partij wat doen aan de exorbitante belastingvrijstellingen, vergoedingen en/of de schimmigheid rond de koninklijke financiën?

Overig – Partij voor de Dieren voert actie om het Kroondomein open te stellen, D66 wil het Paleis op de Dam terug, CodeOranje wil dat de monarchie per referendum kan worden afgeschaft, de SGP wil speciale aandacht voor de koning tijdens de inburgering.

Stem – We hebben naar het stemgedrag gekeken van partijen bij 5 verschillende moties. 3 recente (koning op de balkenendenorm, belastingvrijstelling opheffen, meer transparantie kosten) en 2 wat oudere, maar fundamentele (ceremonieel koningschap, koning uit formatie).

We hebben van al deze partijen de verkiezingsprogramma’s en het stemgedrag vergeleken. We hebben bij onduidelijkheden per e-mail aanvullende vragen gesteld (50Plus, DENK, FVD, Volt, Code Oranje, JA21).

Deze kieswijzer is met de nodige zorgvuldigheid samengesteld. Ontdek je een foutje? Mail dan even naar bram@republikeinen.nl

Avatar
Bram Van Montfoort
Het koningshuis heeft een pr-budget van miljoenen plus een staatsomroep. Het RG heeft een Bram. Als enige betaalde medewerker van de vereniging zet hij zich 16 uur per week in om het republikeinse geluid te verspreiden.

33 REACTIES

  1. Meer benadrukken naar buiten dat we niet in een democratie leven. Teveel wordt uitgegaan van een democratie, ook in de media. We hebben in NL een nep-democratie, nl. een constitutionele monarchie die is opgetuigd in het bouwvallige Huis van Thorbecke. In een echt democratische wederopbouw van dit Huis is geen plaats voor een monarchie. Overigens, past in een moderne democratie het stemmen op inhoud en bestuurders met eigentijdse tools. Het met een rood potlood stemmen op een poppetje, dat vervolgens op persoonlijke titel 17 miljoen mensen vertegenwoordigt, is evenmin van deze tijd.

  2. Een kieswijzer is niet nodig. Gebruik je gezonde verstand en kijk welke partijen “de republiek” in hun programma hebben staan. Maak dan een afweging op welke van deze partijen je stemt. Een ceremonieel koningschap is halfslachtig. Dat zal de vele privileges die het koningshuis nu bezit niet per definitie wegnemen. Een aparte republikeinse partij moeten we niet willen! Zo’n partij wordt een roeptoetertje aan de zijlijn. Veel beter is het om bestaande partijen binnen te gaan en daar de stemming te doen omslaan ten gunste van de republiek. De democratie in Nederland is in gevaar. Het afschaffen van het koningshuis is een van de manieren om de democratie te redden.

  3. Er is geen partij die álle zaken van élke kiezer kan behartigen en ik denk dat geen enkele partij zijn handen wil branden aan het monarchie-probleem, misschien is de SP de meest uitgesprokene. Daar komt nog bij dat de veel partijen ná de verkiezingen vaak een heel andere koers gaan varen dan ze vóór de verkiezingen uitdroegen. Wie het weet mag het zeggen.
    We moeten dapper volhouden, de monarchie heft zichzelf misschien op met nog een aantal blunders.

  4. Helder en duidelijk overzicht, zodat je in één oogopslag ziet welke partij op het gebied van Republiek/situatie van de koning het beste bij je past. Deze info ontbreekt in alle andere kieswijzers, dus een perfecte en relevante aanvulling, die voor zwevende stemmers net de doorslag kan geven!

  5. Het probleem met deze stemwijzer is dat ik het eens ben met de 3 partijen die voor een republiek stemmen maar het niet eens ben met de meeste andere punten van hun programma.
    Daar ga ik dus niet op stemmen.

  6. Buitengewoon merkwaardig dat een partij die expliciet voor de republiek gaat, namelijk de Partij voor de Republiek, niet eens wordt genoemd.

    • Dat is natuurlijk niet waar. Er staat een link in de nieuwsbrief. Een link in onze vorige nieuwsbrief. Een link in dit artikel. We hebben een stuk of 10 keer op social media verwezen naar de Partij voor de Republiek. En we noemen de link in bovenstaand filmpje.

      • Slapen jullie nog steeds ?? Tot nu toe hoor, zie of lees ik niets in de media over de Partij voor de Republiek. Doe wat aan de campagne, ik heb jullie advies gegeven via SMS-berichten. Niets op facebook, bv. De PvdD, waar ik lid van ben stuurt bijna dagelijks mails en berichten op FB. Heb PvdR gesteund en gevraagd om een affiche, enkele weken geleden al, geen affiche. Hoeft nu niet meer. Ontving ongevraagd van PvdD 2 affiches, plus 2 boeken ! Succes. Marian van den Berg Amsterdam

        • Marian heeft natuurlijk wel een punt. Ook ik had veel meer aandacht/campagne verwacht, zowel van het Genootschap als van de PvdR. Ik vind het ook niet zo slim aan landelijke verkiezingen mee te doen en dan alleen in Amsterdam en Friesland met een lijst te komen. Uiteraard stem ik PvdR, maar ben bang dat ze niet zo ver zullen komen, helaas.
          Gerard Chel.

  7. Wij Nederlanders zijn te slaafs en onderdanig, en lopen eeuwen achter door een Koningshuis te willen houdende die zichzelf al eeuwenlang ten koste van zijn onderdanen gruwelijk verrijkt, kampioen belasting ontduiken is en zich nooit aan afspraken wil houden die wel voor anderen gelden (onterecht subsidie voor HET LOO maar het niet openstellen voor het publiek , onterecht 5 miljoen voor verbouwing van prive vertrekken) De SP is sympathiek maar wil OOK net als onze regering Nederland volbouwen met 1 miljoen extra huizen en net als Rutte zo snel mogelijk naar 20 miljoen inwoners door zoveel mogelijk gelukzoekers toe te laten, als enig alternatief blijft dan de PVV

  8. Mijn beste republikeinen,
    Ik heb gedoneerd aan de rechtszaak tegen de koning als lid van de regering omdat ik daar zeer fel tegen ben.

    Maar je denkt toch niet dat ik ga stemmen op een partij die de werkende Nederlander de vernieling in wil helpen of elke blanke Nederlander van racisme beschuldigt?

    Er zijn belangrijker zaken dan de poppenkast die de koning is.

    Zoals de 30 miljard euro per jaar die de import van criminelen en andere handophouders de werkende Nederlander de komende 20 jaar kost.
    Of de klimaatkrankzinnigheid die tot 2050 zo’n 1000 miljard euro van onze welvaart steelt.

    Sorry hoor, ik stem gewoon weer PVV.

  9. Ik wil eigenlijk PVDD stemmen omdat ze een goeie toekomstvisie hebben. Groen Links ook een mogelijkheid, daar heb ik vaker op gestemd. Tussen die twee, een lastige keuze.

  10. Boeiende vergelijking met een voorspelbare winnaar. Er zijn tal van argumenten mogelijk om deze partij niet te belonen: niet Europees genoeg, te vriendelijk voor onze medemensen, etc, etc. Maar een stem tegen de monarchie , is een stem voor de vooruitgang en voor permanente museale opsluiting van gouden en glazen koetsen. Dus de moeite waard!

  11. Ik denk dat met name FVD, PVV en Denk even minder aandacht schenken aan het onderwerp Republiek. Hun speerpunten liggen op gebied van het laten verdwijnen van de Corona dictatuur en de Immigratie op zijn minst inperken. 2 Punten waar met name de EU een uiterst gevaarlijk spel speelt. Op de achtergrond speelt de Great Reset in het verlengde van de C dictatuur. In mijn beleving meer dan genoeg. Republiek is een zaak van lange adem. Ik ben ook voor de Republiek en het laten afgaan van onze royals door de zijdeur. Hebben genoeg gestolen.Plus dat ze er geheel ongrondwettelijk zitten niet alleen sinds 1940 maar lang daarvoor.

  12. Republikeinen vind je in de politiek van links tot rechts, zo blijkt uit het onderzoek en de reacties. Ik vind het om reden van rechtstatelijkheid belangrijk dat het RG stelling neemt tegen ondemocratische en gevaarlijke partijen als PVV en FvD. Met deze clubs en de mensen daarbinnen moeten democratische republikeinen niet gezamenlijk willen optrekken.

    • Helemaal mee eens. Er is die andere kieswijzer vandaag van de Orde van Advocaten: vooral PVV, Forum en ook VVD, CDA, SGP en Ja21 hebben plannen die de rechtstaat bedreigen, incl de mensenrechten

      • @Gerard @Hans Dit is iets wat u op de Algemene Ledenvergadering kunt voorstellen natuurlijk – dat heeft meer effect dan een commentaar op deze pagina. Zie voor meer informatie de nieuwsbrief van 1 april.

  13. Ik mis de belangrijkste Partij waar volgens mij verreweg de meeste Republikeinse ideeën terug te vinden zijn: De Piratenpartij.

    De monarchie staat niet zo specifiek in het partijprogramma, maar is voor de goede lezer en piraten echt een no brainer… Ons uitgangspunt is: “Delen werkt” en een transparante overheid (dus ook handel en wandel van de koning en consorten). Het enige resultaat dat daar uit kan komen is geen of een ceremonieel (self supporting) koningshuis wat mij betreft.

    Je kunt op me stemmen!
    Peter ter Haak Piratenpartij lijst 19 Nummer 21

    • We hebben gekozen voor alle partijen die in de peiling op minimaal 1 zetel hebben gestaan. Dat was al een flinke klus. Overigens is een ceremonieel koningshuis nou niet echt heel Republikeins, eerder de middenmoot.

  14. Ik pleit al jaren voor een gelijkwaardige opvoeding om een gezonde maatschappij te verkrijgen. Daar hoort ook geen koningshuis bij en andere graaiers.

  15. Dank voor deze kieswijzer, een mooie aanvulling op de zweefmeter. Er keken heel veel mensen naar de soap/poppenkast rond het Britse koningshuis afgelopen week. Voor hen zou het een eyeopener moeten zijn dat partijen met een sterk antiracisme profiel (Groen Links en Bij1) ook hoog scoren qua republikeins gehalte.

  16. Het beste stemadvies is natuurlijk bij je gemeente een kiezerspas aan te vragen (moet voor vrijdag 12 maart 17.00 uur) en dan naar Amsterdam (of Friesland) af te reizen en daar op de Partij voor de Republiek te stemmen. Ga ik doen.
    Gerard Chel, Amersfoort

  17. Eens met Gerard Kruijff en Hans Van Oerle.
    Geen samenwerking zoeken met partijen die een gevaar zijn voor de rechtstaat en die de mensenrechten alleen op zichzelf van toepassing vinden.

    • @Frances Dit is iets wat u op de Algemene Ledenvergadering kunt voorstellen natuurlijk – dat heeft meer effect dan een commentaar op deze pagina. Zie voor meer informatie de nieuwsbrief van 1 april.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here